Nha Trang, thành phố biển xinh đẹp, không chỉ nổi tiếng với những bãi biển xanh trong mà còn níu chân du khách bởi một hương vị ẩm thực rất riêng: bánh mì Nha Trang. Đằng sau mỗi ổ bánh mì giòn rụm, thơm lừng là cả một câu chuyện dài về sự tận tâm, nét tinh hoa của những lò bánh mì Nha Trang truyền thống, nơi giữ gìn hồn cốt của món ăn đường phố quen thuộc này. Hành trình từ mẻ bột đầu tiên đến khi ổ bánh nóng hổi ra lò là cả một nghệ thuật mà những người thợ làm bánh đã cống hiến trọn đời.
Giữ Lửa Nghề Truyền Thống Tại Các Lò Bánh Mì Nha Trang
Vào khoảng 4 giờ sáng, khi phố biển vẫn còn chìm trong giấc ngủ, những người thợ của các lò bánh mì Nha Trang đã bắt đầu một ngày làm việc hối hả. Tại lò bánh mì Phúc Lộc ở phường Phước Hải, TP. Nha Trang, anh Trần Văn Phúc – một người con tiếp nối nghề gia truyền, chia sẻ về sự vất vả nhưng cũng đầy tự hào của mình. Nghề làm bánh mì đã gắn bó với gia đình anh gần 50 năm, từ đời cha truyền lại. Dù máy móc đã hỗ trợ nhiều công đoạn, sự cần mẫn và đôi tay khéo léo của người thợ vẫn là yếu tố then chốt.
Mỗi công đoạn, từ nhào bột dẻo dai, chia và làm bánh tròn, lăn bánh dài, cho đến ủ để bánh nở đúng độ và cuối cùng là đưa vào lò nướng, đều đòi hỏi sự kiên nhẫn và chịu khó. Anh Phúc cùng các đồng nghiệp luôn làm việc bên những chiếc lò nóng hầm hập, mồ hôi tứa ra, nhưng ngọn lửa nghề vẫn luôn cháy bùng, tạo nên những chiếc bánh mì chất lượng. Những lò bánh mì Nha Trang như Phúc Lộc không chỉ là nơi sản xuất bánh mà còn là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa ẩm thực đặc sắc.
Người thợ đang chuẩn bị đưa phôi bánh mì vào lò củi truyền thống tại lò bánh mì Nha Trang
Sự Phát Triển Của Kỹ Thuật Nướng Bánh Mì Theo Thời Gian
Ông Trần Văn Lộc, 70 tuổi, cha của anh Phúc và là người đã khởi nghiệp lò bánh mì Phúc Lộc từ năm 1977, hồi tưởng về những ngày đầu gian khó. Thời ấy, cả Nha Trang chỉ có vỏn vẹn vài lò bánh mì thủ công với kiểu lò vòm, như Vĩnh Thành, Vinh Quang, Thiên Phước, Thiên Hòa, và Phúc Lộc. Để nướng bánh, người ta phải đốt củi trực tiếp trên sàn lò, sau khi đủ độ nóng sẽ rút củi, quét sạch tro rồi mới đưa bánh vào. Phương pháp này đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm cao độ.
Sau này, kỹ thuật làm bánh được cải tiến với lò vuông dùng củi gián tiếp. Hơi nóng từ than củi được dẫn đều khắp cả trên và dưới sàn nướng, giúp bánh chín đều và ngon hơn. Ông Lộc kể về việc phải lên ga để mua bột mì Liên Xô từ những chuyến tàu Bắc vào, làm nhiều hay ít phụ thuộc vào lượng bột mua được. Việc tìm kiếm thợ làm bánh cũng không dễ dàng, ông phải lặn lội ra tận Huế để thuê thợ lành nghề về làm việc tại lò bánh mì Nha Trang của mình. Những câu chuyện như thế đã tạo nên giá trị lịch sử cho các cơ sở làm bánh mì lâu đời này.
Nét Độc Đáo Của Hương Vị Bánh Mì Phố Biển
Sau khoảng 15 phút, mẻ bánh đầu tiên được đưa ra khỏi lò. Hương bánh thơm lừng lan tỏa, hàng trăm chiếc bánh giòn cong được trút vào thùng gỗ lớn. Anh Trương Đình Chiến, với 30 năm kinh nghiệm làm bánh mì dù mới 42 tuổi, nhanh tay bẻ đôi chiếc bánh để kiểm tra độ giòn. Anh chia sẻ rằng bánh mì Nha Trang truyền thống xưa có vỏ giòn rụm, vàng óng bắt mắt, mùi thơm quyến rũ, và ruột bánh đặc ruột. Khi ăn, vỏ bánh không bị vỡ vụn, và điều đặc biệt là sau khi ra lò 3-4 tiếng vẫn giữ được độ giòn mà không bị khô cứng.
Chính những đặc điểm này đã tạo nên sự khác biệt của bánh mì Nha Trang so với các vùng miền khác, làm cho nó trở thành một món ăn đặc trưng không thể nhầm lẫn. Từ những tiệm bánh mì thủ công cho đến các cửa hàng lớn, hương vị này luôn là điểm nhấn, thu hút bất kỳ ai đã một lần nếm thử. Sự tinh túy trong từng ổ bánh mì đã trở thành niềm tự hào của người dân phố biển, đồng thời khẳng định tay nghề của các lò bánh mì Nha Trang.
Anh Trần Văn Phúc đang trút những mẻ bánh mì Nha Trang nóng hổi, thơm lừng vừa ra khỏi lò
Bánh Mì Nha Trang: Điểm Nhấn Ẩm Thực Được Công Nhận
Nhiều người nói rằng, chuyến đi Nha Trang sẽ chưa trọn vẹn nếu chưa thưởng thức một ổ bánh mì Nha Trang. Quả thật, món ăn này mang một hương vị hấp dẫn rất riêng. Đầu năm 2023, báo Free Malaysia Today đã giới thiệu 5 món ăn đặc sản tại Nha Trang dành cho du khách địa phương và quốc tế, trong đó có nhắc đến bánh mì, khẳng định vị thế của nó trong bản đồ ẩm thực. Điều này cho thấy sự công nhận rộng rãi đối với món bánh mì Nha Trang độc đáo.
Cầm trên tay ổ bánh mì nóng giòn, đầy ắp các loại nhân hấp dẫn như thịt nguội, thịt heo quay giòn rụm, chả cá, chả lụa, trứng chiên thơm ngon, béo ngậy… cùng vị thơm nồng của rau thơm, dưa chuột và hành, người thưởng thức có thể cảm nhận trọn vẹn hương vị đặc trưng của phố biển. Chị Gái Tư, chủ một quầy bánh mì dân dã ở đầu hẻm 157 Nguyễn Thiện Thuật, TP. Nha Trang, cho biết mỗi ngày chị bán được cả trăm ổ, đặc biệt là rất nhiều khách du lịch nước ngoài yêu thích.
Du khách nước ngoài vui vẻ thưởng thức bánh mì Nha Trang, món ăn đường phố được yêu thích
Trong vòng khoảng 15 phút vào cuối buổi chiều, đã có hàng chục khách nước ngoài ghé thăm quầy bánh mì của chị để thưởng thức. Anh Shumilov Ivan, một chàng trai Nga sống và làm việc tại Nha Trang 3 năm nay, là khách quen của chị Gái Tư. Bằng chất giọng Việt lơ lớ, anh vui vẻ bày tỏ sự hài lòng với bánh mì Nha Trang, khen ngợi vỏ giòn, nhân béo và nước sốt chua ngọt hấp dẫn, xem đây là món bánh mì ngon nhất mà anh từng thưởng thức ở Việt Nam. Sự yêu thích này không chỉ đến từ du khách mà còn từ những người nước ngoài đã chọn Nha Trang làm quê hương thứ hai, minh chứng cho sức hút khó cưỡng của các lò bánh mì Nha Trang.
Hành Trình Phát Triển Của Các Lò Bánh Mì Nha Trang Danh Tiếng
Giống như các thành phố khác, ở Nha Trang, du khách dễ dàng bắt gặp các quầy bánh mì ở khắp các tuyến đường lớn cũng như trong những con hẻm nhỏ. Trong ký ức của nhiều người dân địa phương và cả du khách, các thương hiệu bánh mì Nha Trang nổi tiếng đã gắn liền với tuổi thơ và những trải nghiệm ẩm thực đáng nhớ. Có thể kể đến những cái tên quen thuộc đã tồn tại qua nhiều thập kỷ như Nguyên Hương trên đường Thống Nhất, Vĩnh Thành trên đường Lê Thánh Tôn, Ba Lẹ trên đường Lê Thành Phương, Ngàn Hương trên đường Hồng Bàng, hay Tuyết Hương và Đồng Mẫn trên đường Ngô Gia Tự.
Những lò bánh mì truyền thống này không chỉ là những địa điểm kinh doanh mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực của Nha Trang. Mỗi cái tên đều mang theo một câu chuyện riêng, một phong cách làm bánh độc đáo, góp phần tạo nên sự đa dạng và phong phú cho món ăn đường phố này. Dù cho thời gian và sự phát triển đã mang đến nhiều hình thức kinh doanh mới, những lò bánh mì Nha Trang lâu đời vẫn giữ vững được hương vị đặc trưng, thu hút một lượng lớn khách hàng trung thành, từ người dân địa phương đến những du khách muốn tìm hiểu về ẩm thực truyền thống.
Ước Vọng Nâng Tầm Giá Trị Của Bánh Mì Nha Trang Truyền Thống
Trong kỳ Festival Biển Nha Trang – Khánh Hòa 2023 vừa qua, hình ảnh bánh mì Nha Trang đã được quảng bá một cách ấn tượng thông qua mô hình “Tháp bánh mì” khổng lồ, được tạo nên từ 1.000 ổ bánh mì đặc ruột địa phương. Tháp bánh mì này cao 3m, dài 6m, là thành quả của nghệ nhân ẩm thực Hoàng Thị Ánh Tuyết từ Trường Đào tạo hướng nghiệp HTCHEF và nghệ sĩ Phương Đài, thành viên Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Khánh Hòa. Đây là một nỗ lực đáng kể nhằm tôn vinh và giới thiệu giá trị của món ăn này.
Bà Tuyết đã ấp ủ ý tưởng gìn giữ hồn cốt của bánh mì Nha Trang xưa từ 15 năm trước. Bà nhận thấy rằng, dù số lượng lò bánh mì trong thành phố ngày càng nhiều, việc tìm được một lò bánh mì truyền thống bằng lò than như xưa là điều vô cùng khó khăn. Nhiều năm trăn trở về hình ảnh lò bánh luôn đỏ lửa, cho ra những chiếc bánh mì đặc ruột, da rùa vàng óng, bà Tuyết nhận ra rằng bánh mì hiện nay thường rỗng ruột do sử dụng quá nhiều men. Vì vậy, bà đã dành thời gian nghiên cứu công thức bánh mì truyền thống của quê hương để giữ lại hương vị nguyên bản.
Hiện nay, rất khó để tìm thấy những người thợ làm bánh mì theo phong cách cũ. Nhiều thợ lành nghề đã chuyển sang làm việc khác hoặc chuyển sang làm bánh bằng lò điện để giảm bớt sự vất vả. Để bảo tồn hương vị đặc trưng của bánh mì Nha Trang xưa, cách đây 10 năm, Trường Đào tạo hướng nghiệp HTCHEF do bà Tuyết sáng lập đã đưa cách làm bánh mì truyền thống vào giảng dạy. Bà tin rằng, chỉ có truyền dạy mới giúp giữ cho cách làm bánh độc đáo của Nha Trang không bị mai một. Hiện tại, Nha Trang có hơn 200 lò bánh mì, nhưng chỉ còn chưa đầy 10 lò đất, dùng củi truyền thống. Bà Tuyết ước mong rằng trong tương lai, bánh mì truyền thống không chỉ là món ăn đường phố mà còn trở thành món ăn đặc trưng trong các khách sạn 5 sao, nâng tầm giá trị của lò bánh mì Nha Trang.
Vai Trò Của Cộng Đồng Trong Việc Bảo Tồn Hương Vị Xưa
Cùng chung ước nguyện lưu giữ những hương vị Nha Trang xưa, bà Lê Thị Hồng Minh – Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Nhà ga quốc tế Cam Ranh, kiêm Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Khánh Hòa, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo tồn nét văn hóa ẩm thực Nha Trang nói chung, và bánh mì Nha Trang nói riêng. Sắp tới, hiệp hội sẽ phối hợp với các nghệ nhân để xây dựng một số điểm làm bánh mì truyền thống, tạo cơ hội cho du khách đến tham quan, trải nghiệm và thưởng thức.
Về lâu dài, mục tiêu là nâng tầm và đưa bánh mì Nha Trang tiếp cận gần hơn với du khách quốc tế. Món bánh mì sẽ đóng vai trò như một cầu nối, thể hiện những nét văn hóa truyền thống của một Khánh Hòa thân thiện, mến khách. Khi Festival Biển Nha Trang – Khánh Hòa 2023 khép lại, “Tháp bánh mì” đã nhận được kỷ lục về mô hình tháp bánh trưng bày lớn nhất Việt Nam. Xen lẫn niềm vui nho nhỏ đó, vẫn còn đâu đó vang vọng tiếng rao của người bán bánh mì trên phố, nhắc nhở rằng để lưu giữ được hương vị đặc trưng của các lò bánh mì Nha Trang xưa, vẫn cần nhiều nỗ lực hơn nữa từ cộng đồng và những người yêu ẩm thực.
FAQs về Bánh Mì Nha Trang
-
Điều gì làm nên sự đặc biệt của bánh mì Nha Trang?
Bánh mì Nha Trang nổi bật với vỏ giòn rụm, màu vàng óng đẹp mắt, mùi thơm quyến rũ và ruột bánh đặc. Đặc biệt, bánh giữ được độ giòn lâu, không bị khô cứng sau vài giờ, khác biệt so với nhiều loại bánh mì khác. -
Hiện tại còn bao nhiêu lò bánh mì truyền thống dùng lò củi ở Nha Trang?
Trong số hơn 200 lò bánh mì ở Nha Trang hiện nay, chỉ còn chưa đầy 10 lò bánh mì sử dụng phương pháp nướng bằng lò đất, đốt củi truyền thống. -
Tôi có thể tìm thấy các quán bánh mì nổi tiếng ở Nha Trang ở đâu?
Một số thương hiệu bánh mì nổi tiếng và lâu đời bao gồm Nguyên Hương (đường Thống Nhất), Vĩnh Thành (Lê Thánh Tôn), Ba Lẹ (Lê Thành Phương), Ngàn Hương (Hồng Bàng), Tuyết Hương và Đồng Mẫn (Ngô Gia Tự). -
Những loại nhân bánh mì nào phổ biến ở Nha Trang?
Bánh mì Nha Trang thường được kẹp với đa dạng nhân như thịt nguội, thịt heo quay giòn rụm, chả cá, chả lụa, trứng chiên, cùng với rau thơm, dưa chuột và hành, tạo nên hương vị phong phú và hấp dẫn. -
Cộng đồng đang nỗ lực bảo tồn hương vị bánh mì Nha Trang truyền thống như thế nào?
Nhiều nghệ nhân và hiệp hội ẩm thực đang nỗ lực gìn giữ bằng cách nghiên cứu công thức cũ, đưa cách làm bánh mì truyền thống vào giảng dạy tại các trường đào tạo nghề, và tổ chức các sự kiện quảng bá như “Tháp bánh mì” tại Festival Biển. -
“Tháp bánh mì” là gì?
“Tháp bánh mì” là một mô hình trưng bày khổng lồ gồm 1.000 ổ bánh mì đặc ruột địa phương, cao 3m và dài 6m, được thực hiện trong khuôn khổ Festival Biển Nha Trang – Khánh Hòa 2023 nhằm quảng bá và tôn vinh món bánh mì Nha Trang. -
Bánh mì Nha Trang có được du khách nước ngoài yêu thích không?
Hoàn toàn có. Bánh mì Nha Trang rất được lòng du khách quốc tế, thậm chí còn được báo chí nước ngoài như Free Malaysia Today giới thiệu là một trong những món ăn đặc sản không thể bỏ qua khi đến Nha Trang.
Hương vị đặc trưng của bánh mì Nha Trang là sự kết tinh của truyền thống, sự tận tâm của những người thợ làm bánh, và tình yêu với ẩm thực quê nhà. Các lò bánh mì Nha Trang không chỉ tạo ra món ăn mà còn giữ lửa cho một phần di sản văn hóa ẩm thực độc đáo. Tại Saigonese Baguette, chúng tôi luôn trân trọng những giá trị này và mong muốn lan tỏa câu chuyện về những chiếc bánh mì tuyệt vời đến mọi người.
